Vandaag is het Prinsjesdag. Naast de tocht met de Gouden Koets en de traditionele hoedenparade is dan de Troonrede een van de jaarlijkse hoogtepunten. Ik schat in dat een koets een stuk milieuvriendelijker is dan de gemiddelde auto met een AA-nummerbord, maar voor de rest had Prinsjesdag dit jaar weinig te bieden op het gebied van duurzaamheid.
Bij wijze van proef ben ik begonnen met turven welke van de drie P’s het vaakst aan bod kwam in de Troonrede: people, planet of profit. Je zou verwachten dat een doortimmerd verhaal over kabinetsbeleid aandacht besteedt aan economische, sociale en milieuaspecten, en ik was benieuwd of dat terug te vinden zou zijn in de Troonrede. Niet dus.
Veruit het grootste deel van de tekst die de koningin vanmiddag uitsprak gaat over economie, crisis, begroting, rekeningen, spaartegoeden, schulden, tekorten, saldo’s, inkomsten, overheidsfinanciën, loonontwikkeling, beloningen en bonussen, wereldhandel en de internationale financiële sector. Over profit dus.
De passages in de Troonrede die te maken hebben met de p van people zijn, behalve een stukje over gebrek aan integratie en fatsoen, vrijwel allemaal direct gerelateerd aan de economische crisis. Het gaat bijvoorbeeld over mensen die hun baan verliezen, het vertrouwen in instituties en hun bestuurders verliezen, en over ‘jongeren die geen werk dreigen te vinden en straks tijdens hun werkzame leven ook de lasten van een vergrijsde bevolking te moeten dragen, en daarna niet meer te kunnen rekenen op goede collectieve voorzieningen.’
In de twee of drie alinea’s waarin de Troonrede iets zegt over de p van planet lijkt het kabinet het streven naar meer duurzaamheid afhankelijk te maken van economische groei. Beatrix: ‘Als de welvaart achteruitgaat en de staatsschuld stijgt, wordt het moeilijker om de kosten te dragen van (...) de noodzakelijke overgang naar een economie waarin voluit recht wordt gedaan aan de eisen die een goed klimaat- en milieubeleid ons stelt.’
Wie vindt dat duurzaamheid te maken heeft met en eerlijke afweging tussen people, planet en profit kan niet anders dan teleurgesteld zijn. De Troonrede was dit jaar een eenzijdig, economisch gericht verhaal. Sociale aspecten komen af en toe aan bod, maar het milieu was op Prinsjesdag ver te zoeken. Er is meer aandacht besteed aan de hoeden.
