Dwangarbeid, kinderarbeid, slavenarbeid en andere grove misstanden krijgen meer aandacht bij duurzaam inkopen door overheden. Tenminste: als inkopers gebruik gaan maken van de sociale criteria voor duurzaam inkopen die in oktober eindelijk officieel zijn aangenomen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijven de ministers Cramer, Donner en Koenders: ‘Van duurzaam samenleven kan geen sprake zijn als schendingen van de fundamentele rechten van de mens nog aan de orde van de dag zijn. Ook de keuzes die we maken bij onze inkopen zijn hierop van invloed’.
Er zijn drie belangrijke verschillen met de al bestaande criteria voor duurzaam inkopen.
• De sociale criteria zijn generiek. Dat wil zeggen: ze zijn voor alle productgroepen hetzelfde. De criteria zijn gebaseerd op de Rechten van de Mens en de ILO-arbeidsnormen. Voor enkele productgroepen worden nog specifieke eisen opgesteld.
• De sociale criteria krijgende vorm van contractvoorwaarden. Ze kunnen dus niet gebruikt worden om leveranciers of producten te selecteren. Bij een aanbesteding moeten de inschrijvers bereid zijn zich aan de contractvoorwaarden te houden.
• De sociale criteria gelden alleen voor grote opdrachten. De grens ligt bij de drempelwaarden voor Europese aanbestedingen.
De sociale criteria worden ook meegenomen in de voortgangsmonitor die VROM voor 2010 gepland heeft. Het is dus voor inkopers belangrijk hier meteen mee aan de slag te gaan.